Preventiemedewerker
Wetswijziging Arbo-dienstverlening
Per 1 juli 2006 zijn er drie wijzigingen doorgevoerd in de Arbo-wet. Er is geregeld dat:
1. de verplichte aansluiting bij een gecertificeerde Arbo-dienst vervalt (onder voorwaarden);
2. de verplichte RI&E-toets door de Arbo-dienst vervalt voor bedrijven met minder dan elf werknemers;
3. er tenminste één preventiemedewerker in elk bedrijf moet worden aangewezen.

Ten aanzien van deze punten maken wij u op het volgende attent:
1. Als u afscheid wilt nemen van uw Arbo-dienst heeft de wetgever bepaald dat het noodzakelijk is dat u hierover overeenstemming heeft met uw medewerkers. Dit kunt u regelen via de Ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging. Een andere mogelijkheid is dat hierover op CAO-niveau afspraken zijn gemaakt.
Als er geen Ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging in uw bedrijf is en er zijn geen afspraken op CAO niveau gemaakt, moet u een contract met een Arbo-dienst afsluiten. Daarnaast is bepaald dat u verplicht blijft om u deskundig te laten ondersteunen. Als dit niet meer wordt ingevuld door een Arbo-dienst, kunt u daarvoor terecht bij zogenoemde gecertificeerde Arbo-deskundigen. Dit zijn bijvoorbeeld bedrijfsartsen, veiligheidsdeskundigen of arbeids- en organisatiedeskundigen.
Deze deskundige ondersteuning is vereist bij:
- de uitvoering van de Wet Verbetering Poortwachter (verzuimbegeleiding door bedrijfsarts);
- het arbeidsomstandighedenspreekuur;
- het Periodiek ArbeidsGeneeskundig Onderzoek (PAGO);
- de aanstellingskeuring.
 
2. Elk bedrijf moet tenminste één preventiemedewerker in dienst hebben. Meer mag, maar hoeft niet van de wetgever. Als er binnen uw bedrijf niet meer dan vijftien medewerkers zijn, dan mag u deze taak als werkgever ook zelf uitvoeren. U hebt tot 1 januari 2006 de tijd de zaken rond de preventiemedewerker te regelen.
De preventiemedewerker houdt zich bezig met de veiligheid en gezondheid op de werkvloer. In de wet worden de volgende taken genoemd:
a. de preventiemedewerker levert een bijdrage aan de RI&E;
b. hij adviseert en werkt samen met belanghebbenden en betrokkenen;
c. hij werkt mee aan de uitvoering van maatregelen.
Dit houdt in dat de preventiemedewerker zich moet gaan bezighouden met het volgende:
  • Het adviseren van de werkgever, personeelsvertegenwoordiging en personeel over arbeidsomstandigheden. De preventiemedewerker signaleert knelpunten en geeft advies over hoe de omstandigheden waaronder wordt gewerkt, verbeterd kunnen worden. Hij onderneemt ook actie om die verbeteringen door te voeren.
  • Het ondersteunen bij het uitvoeren en opstellen van de RI&E. In de RI&E staan alle risico's die uw werknemers lopen. Ook de taken van de preventiemedewerker dienen in de RI&E te worden opgenomen. De preventiemedewerker heeft een rol in het actualiseren van de RI&E en het tot stand komen van het jaarlijkse Plan van Aanpak.(een voorbeeld treft u hierbij aan)
  • Op www.rie.nl vindt u alles over het hoe en waarom van een RI&E en de nieuwe regels ten aanzien van toetsing van de RI&E. Er is een overzicht van bestaande
    RI&E-formulieren per branche en de websites. Ook treft u er een speciaal voor het MKB ontwikkelde (gratis) Algemene RI&E.
  • Het bewaken van risico's en preventieve acties uit de RI&E. De preventiemedewerker bewaakt de voortgang van activiteiten en pakt knelpunten aan die zich hierbij voordoen, zonodig in overleg met de directie. Zo ziet de preventiemedewerker er bijvoorbeeld op toe dat gevaarlijke stoffen en beschermingsmiddelen (zoals helmen en laskappen) juist worden gebruikt. Wanneer deze niet in voldoende mate aanwezig zijn, zal hij de directie daarover moeten informeren. Tevens bewaakt hij het onderhoud van machines en signaleert wanneer deze voor vervanging in aanmerking komen.
  • Het fungeren als meldpunt. Bij de preventiemedewerker dienen de meldingen voor ongevallen, bijna-ongevallen en onveilige situaties binnen te komen. Hij heeft de taak deze te registreren op een meldingsformulier arbeidsongeval en een registratieformulier (bijna-)ongeval.
    Vervolgens zal hij deze kwesties moeten onderzoeken en analyseren. Daarbij kan het nodig zijn dat  de hulp van derden wordt ingeschakeld. Bijvoorbeeld de fabrikant van een machine of een gecertificeerde veiligheidsdeskundige. Uiteindelijk zal de preventiemedewerker een aanbeveling moeten doen hoe deze situaties in de toekomst kunnen worden voorkomen.
  • Het fungeren als vraagbaak op het gebied van arbeidsomstandigheden. Daarbij kunt u denken aan veel voorkomende vragen over veilig en gezond werken vanuit de organisatie. Die zou de preventiemedewerker moeten kunnen beantwoorden, zonder dat hiervoor direct de hulp van derden wordt ingeschakeld.
  • Het bijhouden en verspreiden van informatie. Een preventiemedewerker moet er natuurlijk in de eerste plaats voor zorgen dat hij zelf op de hoogte is van actuele ontwikkelingen over arbeidsomstandigheden. Daarnaast heeft hij een rol in het verspreiden van informatie onder het personeel. Actuele informatie is te vinden op diverse sites. www.arbo.nl  Site van Arbo Platform Nederland, www.minszw.nl Actuele informatie over wet en regelgeving, www.rie.nl Alle informatie over de RI&E.
  • Het verzorgen van de externe contacten. De preventiemedewerker onderhoudt contacten met organisaties als de Arbo-dienst en de Arbeidsinspectie. Hij kan hierbij fungeren als aanspreekpunt en coördinator van afspraken.
 
 
Profiel van de preventiemedewerker
Uw preventiemedewerker zal over een bepaalde mate van kennis en kunde moeten beschikken. De wetgever heeft hieraan geen nadere eisen gesteld. Dit kan ook niet, want elk bedrijf kent andere risico's en daarmee een andere rol voor de preventiemedewerker.
Ook is het belangrijk te weten dat de wetgever u niet verplicht om uw preventiemedewerker op te leiden of extra bij te scholen, zolang hij beschikt over specifieke kennis van arbeidsrisico's binnen uw bedrijf.
 
De basis van wat de preventiemedewerker moet weten en waar hij mee aan de slag moet staat in de RI&E. Uw preventiemedewerker hoeft niet alles direct zelf te weten. Hij heeft in de eerste plaats een signalerende en coördinerende rol. Als dat nodig is, moet hij in de gelegenheid zijn deskundige derden in te schakelen.
Behalve kennis is het belangrijk dat de preventiemedewerker een persoon is waar zowel medewerkers als directie gemakkelijk en vrij mee kunnen communiceren. Hij moet dus een soort vertrouwenspersoon binnen het bedrijf zijn, waar medewerkers hun wensen en zorgen met betrekking tot arbeidsomstandigheden 'veilig' kunnen neerleggen.

Aangezien de preventiemedewerker de 'ogen en oren' van het bedrijf moet zijn, past deze functie het beste bij een werknemer die zelf dagelijks met de praktijk te maken heeft.
 
Als u één van uw medewerkers aanwijst om de rol van preventiemedewerker in te vullen, zult u ervaren dat veel van de zojuist genoemde taken die bij de preventiemedewerker horen, nu op uw bord liggen. Met hulp van de preventiemedewerker kunnen de taken worden verdeeld.
 
Uw preventiemedewerker zal die rol pas goed kunnen invullen wanneer er een aantal zaken voor hem zijn geregeld. Zo is het van belang dat:
  • u aan uw preventiemedewerker bepaalde verantwoordelijkheden en bevoegdheden toekent. Creëer een formele positie. Zo weet de organisatie wat zijn rol is en wordt hij betrokken bij relevante processen en werk overleggen;
  • hij voldoende tijd moet krijgen voor zijn preventietaken;
  • hij wordt gesteund door de directie.
Het belang van de RI&E
De RI&E, inclusief het Plan van Aanpak, is verplicht voor alle werkgevers die personeel in dienst hebben. De bedoeling van de RI&E is om alle risico's die uw werknemers lopen in kaart te brengen. In het bijbehorende Plan van Aanpak moet vervolgens worden beschreven welke maatregelen er genomen  worden om deze risico's aan te pakken. De risico-inventarisatie kunt u uitbesteden of zelf uitvoeren.
 
Met de komst van de preventiemedewerker moet er in uw RI&E een hoofdstuk worden opgenomen over de rol van de preventiemedewerker. Voor het opstellen van dit hoofdstuk kunt u uw preventiemedewerker inschakelen, zodat hij zijn eigen rol en taken gaat omschrijven. Een voorbeeld treft u bijgaand aan.